تفسیر فاطمه(س) چیست؟

تفسیر فاطمه(س) چیست؟

 

 

 

ابن بابویه بسند معتبر از یونس بن ظبیان از حضرت صادق(ع) روایت کرده که فرمود :"از برای فاطمه در نزد خداوند تعالی نه اسم است:

فاطمه،صدیقه،مبارکه،طاهره،زکیه،راضیه،مرضیه،محدثه،زهرا.

سپس امام(ع) فرمود :"آیا می دانی تفسیر فاطمه چیست؟"

عرض کردم :"خبر ده مرا"

سید من فرمود :"یعنی بریده و جدا شده از بدیها." سپس فرمود :"اگر امیرالمؤمنین او را تزویج نمی فرمود برای فاطمه در روی زمین تا روز قیامت کفوی نبود."

... و ابن شهر آشوب در مناقب گوید "از اخبار صحیحه بدست می آید که از برای فاطمه(س) بیست اسم است که هر اسمی از آن اسامی دلالت بر فضیلتی از فضائل زهرا(س) دارد."

... و ابن بابویه آن اسامی را در کتاب مولد فاطمه(س) ذکر نموده.

... و در کتاب ناسخ التواریخ است که اسامی و القاب آن حضرت بنا بر روایت ابو جعفر قمی چنین است:

"زکیه،راضیه،مرضیه،محدثه،مریم کبری،ناصره،منصوره."

... و در آسمان او را "نوریه،سماویه،حانیه" گویند و حانیه به معنای بزرگوار و محترم است و بعضی گفته اند که حانیه یعنی محترمه ای که در حق شوهر و فرزندانش مشفقه بوده.

و اما کنیه های آن حضرت(س) :"ام الحسن،ام الحسین،ام المحسن،ام الائمه،ام ابیها ،ام المؤمنین" که این کنیه ها در زیارت حضرت زهرا(س) مذکور است و وقتی که آن مکرمه، مادر جمیع مؤمنین گردد، مادر پدر خود که اول مؤمن است نیز می گردد "و شاید به همین جهت بود که فاطمه را ام ابیها، گفتند یعنی مادر پدرش می خواندند." ^{اعجاز شناسی معصومین(ع)/کاظمینی بروجردی.}

نامگذاری فاطمه (س)

نامگذاری فاطمه (س)

 

امام باقر (ع) می فرماید : " هنگامی که دخت سرافراز پیامبر (ص) ، جهان را با ولادتش نورباران ساخت ، خدای بی همتا به فرشته ای فرمان داد که واژه مقدس فاطمه را به عنوان نام نوزاد خانه رسالت و نبوت به زبان پیامبرش جاری سازد . آن گاه خود آفریدگار هستی با خطاب به آن نوزاد شکوهبار و مبارک فرمود : من دانش را برای تو جایگزین غذا ساختم و علم را به تدریج همچون شیر مادر بر تو خواهم چشاند . "^{بحار الانوار / ج43 / ص2 .}

 

حضرت صادق (ع) فرمود : فاطمه در پیشگاه خدا دارای نام های بلند و برگزیده ای است ؛ از جمله این نام ها ، نام پرشکوه فاطمه است .

پرسیدند : واژه فاطمه چه پیامی دارد ؟

فرمود : منظور این است که این بانوی بانوان از هر بدی و شرارت و نقطه منفی جدا و گسسته است و ذره ای نقطه سیاه در قاموس زندگی او راه ندارد .

 

امام رضا (ع) از پیامبر (ص) آورده است که فرمود : " فاطمه جان ! دخترم ! می دانی چرا فاطمه نامگذاری شده ای ؟"

علی (ع) که آنجا بود ، پرسید : راستی چرا ای پیامبر خدا ؟

فرمود : برای این که او و رهپویان راستین راه افتخار آفرینش از آتش باز داشته شده اند .^{کشکول النور / ج2}

سایر نام ها ولقب های حضرت زهرا (س)

سایر نام ها ولقب های حضرت زهرا (س)

 

اضافه بر مواردی که در سایر مطالب ذکر شد ، نام ها و لقب های بسیاری نقل شده است که به برخی از آنها اشاره می شود :

مبارکه ، راضیه ، مرضیه ، صدّیقه ، شهیده ، کوثر ، معصومه ، منصوره ، زکیّه ، تقیّه ، عفیفه ، نوریّه ، جمیله ، جلیله ، وحیده ، فریده ، صادقه ، عابده ، حانیه ، شریفه ، مطهّره ، حکیمه ، فهیمه ، حنانه ، الصدّیقه الکبری ، ریحانه النبی ، ودیعه الرسول ، حجه الله الکبری ، حبیبه المصطفی ، مریم الکبری ، بهجه الفؤاد ، المغصوبه حقها ، مبشره الاولیاء ، العارفه بالاشیاء ، العالمه بما کان و ما یکون ، نجمه اکلیل النبوت ...

 

همچنین برای حضرت (س) کنیه های بسیاری نقل شده است . مشهورترین آنها عبارتند از :

امّ ابیها ، امّ الحسن ، امّ الحسین ، امّ المحسن ، امّ السبطین ، امّ الائمه ، امّ الخیره ، امّ البرره . همچنین از کنیه های آن حضرت ، امّ المؤمنین است .  

معنای نام بتول (س)

معنای نام بتول (س)

 

واژه بتول در اصل یعنی بریده شده و جدا شده

 

پیامبر اکرم (ص) فرمودند : همانا فاطمه (س) ، بتول نامیده شد چون از آنچه برای سایر زنان روی می دهد ، بریده و جدا شده است . به این جهت که این امور برای دختران پیامبران عیب به شمار می رود .^{عوالم ، ج11/ص79/ح1.}

 

عبید هروی در کتابش غریبین می گوید : حضرت مریم بتول نامیده شد ، چون از مرد ها جدا شده بود و با کسی ازدواج نکرد ، و حضرت فاطمه (س) ، بتول نامیده شد چون از نظیر و همتا بریده شده است . ( همتایی ندارد . )^{عوالم ، ج11/ص80/ح7.}

 

ابن اثیر در کتاب نهایه می گوید : حضرت فاطمه (س) ، بتول نامیده شد چون از بانوان زمان خویش از جهت فضیلت ، دیانت و اصل و نسب بریده و جدا شده بود .

 

و گفته شده که آن حضرت بتول نامیده شد چون از دنیا بریده بود و رو به سوی خداوند داشت .

معنای نام زهرا (س)

معنای نام زهرا (س)

 

واژه زهرا در اصل یعنی درخشنده و نورانی

 

جابر بن یزید جعفی می گوید : به امام صادق (ع) عرض کردم : چرا فاطمه زهرا (س) ، زهرا نامیده شده است ؟

حضرت فرمودند : چون خداوند عزّ و جلّ او را از نور عظمت خودش آفرید . پس هنگامی که نور فاطمه (س) درخشید ، آسمانها و زمین از نور او روشن شد ، چشمان فرشتگان بسته شد و برای عظمت خداوند به سجده افتادند . سپس گفتند : ای خدا !  و ای مولای ما ! این چه نوری است ؟ خداوند به آنان وحی فرمود : این نوری ، از نورهای من است . او را در آسمان خود جای داده و از عظمت و بزرگی خود آفریدم . و این نور را از صلب پیامبری از پیامبران خود خارج می سازم که بر تمامی پیامبران برتری اش می دهم . از این نور امامانی را به وجود می آورم که امر ( دین ) مرا برپا می دارند و مردم را به سوی حق – که منسوب به من است – هدایت می کنند ، و آنان را پس از پایان یافتن وحی ام جانشین خود بر روی زمین قرار می دهم .^{بحارالانوار : ج43/ص12/ح5.}

 

ابو هاشم عسکری می گوید : از امام حسن عسکری (ع) پرسیدم : چرا حضرت فاطمه (س) ، زهرا نامیده شده است ؟ حضرت فرمودند : چون در ابتدای روز صورت آن حضرت مانند خورشید درخشان ، ظهر هنگام بسان ماه تابان و هنگام غروب همانند اختر فروزان برای امیر المؤمنین (ع) می درخشد .^{بحارالانوار : ج43/ص16/ح14.}

 

ابن عماره از پدرش نقل می کند که گفت از امام صادق (ع) پرسیدم : پرا حضرت فاطمه (س) ، زهرا نامیده شد ؟ حضرت فرمودند : زیرا فاطمه (س) هنگامی که در محراب عبادت خود می ایستاد نور او برای آسمانیان می درخشید ، همانگونه که ستارگان برای اهل زمین می درخشند .^{بحارالانوار : ج43/ص12/ح6.}

فضیلت نام فاطمه (س)

فضیلت نام فاطمه (س)

سکونی می گوید : خدمت امام صادق (ع) رسیدم در حالیکه به شدت ناراحت و اندوهگین بود . امام (ع) به من فرمودند : ای سکونی ، چرا اندوهگین هستی ؟ عرض کردم : دختری برایم متولد شده است . امام (ع) فرمودند : ای سکونی ، سنگینی او بر زمین است و روزی او با خداست . زندگی او از عمر تو نمی کاهد و روزی او از روزی تو جداست . سکونی می گوید : به خدا سوگند آن حضرت اندوه مرا زایل کرد . پس امام (ع) فرمودند : او را چه نام نهادی ؟ عرض کردم : فاطمه . حضرت فرمودند : آه آه آه . سپس دست مبارکشان را بر پیشانی نهادند . تا این که می گوید : امام (ع) فرمودند : اما حال که او را فاطمه نام نهادی پس به او ناسزا مگو ، او را لعنت نکن و کتک نزن .^{عوالم ، ج11/ص1038/ح1.}

 

سلیمان جعفری می گوید : از امام موسی کاظم (ع) شنیدم که فرمود : فقر داخل خانه ای نمی شود که نام فاطمه از اسامی بانوان در آن خانه باشد . ^{بحارالانوار ، ج104/ص131/ح25.}

معنای نام فاطمه (س)

معنای نام فاطمه (س)

 

حضرت صادق (ع) فرمودند : برای فاطمه (س) در پیشگاه خداوند نه نام است : فاطمه ، صدیقه ، مبارکه ، طاهره ، زکیه ، راضیه ، مرضیه ، محدثه ، زهرا .^{بحارالانوار ، ج43/ص10/ح1.}

 

واژه فاطمه در اصل یعنی بریده شده و جدا شده .

 

امام صادق (ع) فرمودند : حضرت فاطمه (س) ، فاطمه نامیده شد زیرا که مردم از شناخت او بریده شده اند ( ناتوانند ). ^{بحارالانوار ، ج43/ص65/ح58.}

 

یونس بن ظبیان می گوید : حضرت صادق (ع) به من فرمود : آیا می دانی معنی فاطمه چیست ؟ گفتم : مولای من شما بفرمایید . حضرت فرمودند : یعنی از بدی ها بریده شده است . ^{بحارالانوار ، ج43/ص10/ح1.}

 

امام صادق (ع) فرمودند : فاطمه زهرا ، فاطمه نامیده شد زیرا از آنچه برای سایر زنان روی می دهد بریده و جدا شده است . ^{بحارالانوار ، ج43/ص16/ح14.}

 

امام رضا (ع) به واسطه پدران بزرگوارشان از حضرت علی (ع) نقل می کنند که آن حضرت فرمودند : از رسول خدا (ص) شنیدم که می فرمود : من فاطمه (س) را فاطمه نامیدم زیرا که خداوند سبحان او و فرزندانش را از آتش جهنم جدا کرد ، آن فرزندانی که با یگانه پرستی و ایمان به شریعت من ، خدا را ملاقات می کنند . ^{بحارالانوار ، ج43/ص18/ح18.}